Guía para principiantes. O Reino de Galicia e os reinos medievais

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email

Benvidos √° Nosa Historia, onde √≠mosvos ir contando batalli√Īas e outros contos sobre o pasado da nosa terra.

Comezamos cun tema que para alg√ļns √© controvertido, pero que poderemos usar como exemplo a hora de entender as problem√°ticas coas que nos imos atopar √° hora de mergullarnos nestes asuntos: a existencia e entidade do Reino Medieval de Galicia.

Un Reino de Galicia que alg√ļns autores e creadores de opini√≥n po√Īen en dubida. N√≥s aqu√≠ non imos falar do Reino Suevo de Galicia ‚Äď ese queda para outra, tende paciencia ‚Äď sen√≥n dunha coroa que xorde coa desaparici√≥n do Reino Visigodo al√≥ polo comezo do s√©culo VIII da nosa era. Seguro que todos vos escoit√°chedes falar da mal chamada Reconquista e demais lerias.

Este √© un tema complexo e cheo de opini√≥ns enfrontadas. Tentarei darvos unha resposta o mais detallada e completa posible. Ent√≥n…

– Existiu o Reino de Galicia? – Si.

Ala! Imos tomar unha cunca de caldo e mais un barrantes, que estes días non se para fora.

Se vos parece que a resposta é un pouco curta queda connosco e imos barullar un pouco sobre o tema. Para comprender o que nos enfrontamos primeiro temos que deixar claros un par de puntos.

Un Reino non é un estado, e un Rei non ten nación

Aqueles de nós que, por desgraza, pasásemos por unha herdanza destas atravesadas ben sabemos que non é un proceso agradable.

Discusións sobre quen queda con isto ou aquelo.

Que se alugamos o piso da avoa ou o vendemos. Que se nese monte a min t√≥canme dous ferrados mais porque ti levaches outro que √© mellor… Agora imaxinade o problem√°tico que pode ser cando os herdeiros dispo√Īen de ex√©rcitos e moi pouco amor fraternal.

Un Reino non é un estado, é unha propiedade.

Un territorio que, polo menos en teor√≠a, o monarca pode repartir e administrar como lle ve√Īa en ga√Īa. Por tanto, pode dividilo como lle pareza, crear novas divisi√≥ns administrativas e partilo a s√ļa morte se as√≠ lle parece. Por desgraza para os nosos amigos coroados as cousas non son sempre tan sinxelas.

Por un lado, a meirande parte de monarcas na historia enfront√°ronse ao problema de viviren demasiado tempo para a o gusto dos fillos. Por outro, aos Reis non lles gusta compartir, e se en tempos o pai levou tres coroas, cada fillo ha querer o mesmo.

Isto p√≥dese solucionar, evidentemente, por medios civilizados como asasinar os teus irm√°ns ou invadilos e depo√Īelos ‚Äď o primeiro paso evita a necesidade do segundo, e por tanto √© prefer√≠bel -.

Ate que chegue o momento de deixar unha nova herdanza.

Ademais temos que ser conscientes de esta afecci√≥n a acumular t√≠tulos non se limita soamente as coroas reais, ser√°n todos os que un poda amorear. Rei de Castela, Le√≥n e Galicia; Rei de Inglaterra, Duque de Normandia e Aquitania…

Un monarca pode selo e o mesmo tempo responder ante outro noutro territorio.

A lexitimidade é capital

Quen decide quen é Rei? Porque quen pillara o cargo, verdade?

Por norma, polo menos, un dos devanceiros do monarca en cuesti√≥n, nalg√ļn momento no pasado, foi un gran home ‚Äď o que neses tempos de forma case exclusiva implica ser un l√≠der guerreiro -.

Este caudillo afianza o control sobre un territorio e toma o título de máis peso e rimbombante que poda.

Sexa Khan, Sult√°n, Zar… V√©n a ser o mesmo.

E este home forte ‚Äď con algunhas excepci√≥ns fascinantes de mulleres tomando o poder e que tam√©n poder√≠amos tratar se queredes ‚Äď prefire pasarlle a diadema a un fillo antes que a un desco√Īecido. Xa se sabe que √© mellor mirar polos da casa.

Esta li√Īa de sangue, mais ou menos augada, √© a que serve como pretexto para manterse no cargo. Sobre todo porque aqueles homes que foron leais, ou que se beneficiaron do patrocinio do teu pai, tenden a estar dispostos a apoiarche se tes que manter o statu quo.

Un exemplo moi co√Īecidos ser√≠a Augusto chegando a ser Emperador grazas √° fama acadada por Xulio Cesar e a fidelidade que os ex√©rcitos do afamado C√≥nsul ti√Īan na s√ļa memoria.

Se en alg√ļn momento esta lexitimidade se pon en cuesti√≥n, sexa porque non existen descendentes directos ou porque algu√©n con poder considera que hai un candidato mellor, a coroa pode acabar rodando polo chan antes de repousala nunha nova cachola real. Matach√≠ns nesta terra sempre houbo.

Como para poder gobernar daquela, sen internet nin tel√©fono, un t√≠√Īase que ver obrigado a delegar, era mellor que este dereito de sangue a empu√Īar o cetro non se puxese en d√ļbida. Porque o pasado era unha √©poca bastante mais perigosa que a nosa, e os delegados en cuesti√≥n ti√Īan ex√©rcitos da man para que a s√ļa delegaci√≥n fose eficiente, contra os de f√≥ra ou os de dentro.

Para que vos conto todo isto?

Porque estes dous factores temos que telos en conta a hora de reflexionar ao respecto do noso pasado.

A historia é un relato, unha narración artificial construída con datos insuficientes e que sempre vai a ter unha intencionalidade. Por moito que os historiadores se arroguen unha imparcialidade como académicos que buscan a verdade e a obxectividade, iso é imposible.

E se isto pasa agora, imaxinade como serían as cousas cando o que che patrocina é un monarca ou nobre, e o que vas a perder non e a cátedra senón a vida. Probade a criticar abertamente ao voso xefe a ver se o toma ben, se non me credes.

√ćmolo ter en conta cando nos acheguemos as fontes da √©poca, porque entronca co que xa vos comentei sobre a lexitimidade.

A lexitimidade dos monarcas

Os monarcas querer√°n reclamar sempre un certo senso de continuidade co √ļltimo gran poder que ocupara ese territorio para se xustificar.

 Sexan os Suevos, que se fan chamar Reis da Gallaecia, porque se asentan sobre o convento romano do mesmo nome, ou posteriormente os Reis de Castela facendo referencia a Hispania.

E do mesmo xeito que esta chamada o pasado se usa para entroncar cun legado glorioso e reclamar unha serie de prebendas e tradici√≥ns, cando un Rei precise romper coas mesmas ‚Äď normalmente porque os demais poderes que existen nese territorio ou as leis que existen nel limitan o seu poder ‚Äď tentar√° crear unha nova denominaci√≥n que lle permita po√Īer distancia e crear un novo argumento lexit√≠mante.

Algo que se acada esmagando ou asoballando a aqueles que non estean de acordo co novo ama√Īo. Como pasar√° no s√©culo XVIII coa unificaci√≥n das Coroas de Castela e Arag√≥n, ou no noso caso coa creaci√≥n primeiro do Reino de Le√≥n e posteriormente coa hexemon√≠a de Castela.

O Reino de Galicia premeditadamente ocultado

Coméntovos todo isto porque, neste país no que agora vivimos, pasamos por unha longa noite de pedra. Unha noite eterna, ártica que se espalla polo tempo. Con curtos momentos nos que parece que ha saír o día, pero que son as lapas de lumes que viven pouco.

A hora de crear e difundir a historia, nos √ļltimos dous s√©culos, a lexitimidade tentase crear esmagando e ignorando toda nacionalidade ou tradici√≥n que diverxa dun relato unificador e vertical.

Unha sorte de destino manifesto espa√Īol. Todos v√≥s escoitastes declaraci√≥ns grandilocuentes do tipo: O problema de Espa√Īa con Al Qaeda comeza no s√©culo VIII ou: Espa√Īa √© unha gran naci√≥n, con 3.000 anos de historia.

Ides vendo a onde quero chegar?

Isto é ridículo.

Porque n√≥s somos galegos porque nos sentimos coma tales, e por moito que a alg√ļns lles pese, ser√° sempre o que sinale a identidade de cada un. Uns sentiranse galegos e espa√Īois, outros s√≥ galegos, cidad√°ns do mundo…

√Ā hora de estudar historia deber√≠a dar igual. Porque daquela, os √ļnicos que ti√Īan alg√ļn tipo de conciencia deste tipo eran os nobres, sempre dispostos a cambiar de territorio se as oportunidades son mellores.

As casas reais da mal chamada Espa√Īa que segue aos Reis Cat√≥licos ve√Īen dos Pa√≠ses Baixos e de Austria, mentres que os da xa ben chamada Espa√Īa pasan por ser franceses. Como xa vos dixen, un Rei non ten naci√≥n.

Incorrección histórica

O que se denomina a mi√ļdo nos libros de texto coma Reino de Asturias hab√≠a de ser, como m√≠nimo, Reino de Galicia e Asturias, as√≠ coma o de Le√≥n.

Non o digo eu, dino autores do per√≠odo ‚Äď Agnales Regnun Francorum no ano 798 ou Muqtabis, de Ibn Hayyan, no ano 1050 por nomear s√≥ dous, que sempre viste moito isto das fontes ‚Äď que identifican este Reino como tal, e que exista sequera un debate sobre o tema √© unha aberraci√≥n.

Deber√≠amos co√Īecer mais sobre o noso pasado, porque √© de todos n√≥s, sint√°monos coma n√≥s sintamos. D√°ndolle importancia s√≥ a uns per√≠odos por enriba doutros, agochando ou ignorando parte do mesmo, s√≥ saimos perdendo.

A fascinante historia galega

Sabedes que Bjorn costado de Ferro, o que sae na serie Vikings, asediou Compostela e foi obrigado a retirarse?

Ou que tivemos a unha ra√≠√Īa galega sentada no trono de Portugal despois de morta?

Que un dos castelos m√°is importantes de todo o medievo europeo estaba en Catoira?

E moitos máis contos sobre traizóns, asasinatos, batallas e paixóns que deixan a Xogo de Tronos a altura dunha telenovela barateira.

Esta peza o √ļnico que ti√Īa como obxectivo era demarcar o espazo no que nos imos mover, para atallar de sa√≠da debates est√©riles e que a partir da seguinte publicaci√≥n nos podamos centrar en desfrutar da Nosa Historia.

Desp√≠dome at√© a pr√≥xima, cando ve√Īa agora si, a falarvos dos feitos mais salientables do Reino de Galicia.

PD: Se a algu√©n lle interesa particularmente alg√ļn tema, po√Ī√©devos en contacto connosco e veremos que se pode facer ūüėČ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email

Samaín, Defuntos, Halloween e outras tradicións

Na Galiza o termo Sama√≠n √© un pr√©stamo do ga√©lico-irland√©s para unificar as diferentes denominaci√≥ns existentes arredor deste festexo tradicional como pode ser Noite dos Calac√ļs, Noite dos Mortos, Noite Meiga, Noite das √Ānimas ou incluso Magosto.

Subscríbete!

Responsable: Orgullo Galego ¬∑ orgullo.gal@gmail.com. Finalidade: xestionar, atender, respostar a solicitudes de informaci√≥n, env√≠o das nosas publicaci√≥ns e correos comerciais. Lexitimaci√≥n: consentimento do usuario que fai uso da ferramenta. Destinatarios: os datos que me env√≠as est√°n almacenados nos servidores do meu proveedor de email marketing Mailchimp. Podes ver aqu√≠ a s√ļa¬†pol√≠tica de privacidade. Dereitos: podes acceder, rectificar e suprimir os teus datos. M√°is informaci√≥n: b√≥talle unha ollada √° mi√Īa pol√≠tica de privacidade.

Emoji lingua fóra

De ti depende Orgullo Galego!

Desde o seu nacemento a comunidade de Orgullo Galego non deixou de medrar nas redes até ser a máis grande en galego de internet. E todo isto foi construído de xeito sen ánimo de lucro e con vontade de construír espazos na nosa lingua.

Ti es a peza fundamental para que isto viva e creza. Colabora dun ou varios xeitos, co que podas e como podas… ou queres que vaiamos ao tacho? :'(

Deixa un comentario

Subscríbete!

Responsable: Orgullo Galego ¬∑ orgullo.gal@gmail.com. Finalidade: xestionar, atender, respostar a solicitudes de informaci√≥n, env√≠o das nosas publicaci√≥ns e correos comerciais. Lexitimaci√≥n: consentimento do usuario que fai uso da ferramenta. Destinatarios: os datos que me env√≠as est√°n almacenados nos servidores do meu proveedor de email marketing Mailchimp. Podes ver aqu√≠ a s√ļa¬†pol√≠tica de privacidade. Dereitos: podes acceder, rectificar e suprimir os teus datos. M√°is informaci√≥n: b√≥talle unha ollada √° mi√Īa pol√≠tica de privacidade.