Os m√°is de 75 xeitos de chamarlle √° choiva en galego

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email

En Galicia chove. Abondo. De feito, chove tanto e de formas tan diversas que a lingua galega ten unhas 75 palabras para nomear a choiva. Sen embargo, a frecuencia da chuvia non √© a √ļnica explicaci√≥n para ter tantos voc√°bulos, xa que a lingua inglesa carece desta riqueza l√©xica.

Aínda que non sabemos con certeza por que se produce este fenómeno, non podemos deixar de desfrutalo!

Choiva chuvia en galicia en galego

Curiosidades sobre o galego: os m√°is de 75 xeitos de dicir ‚Äúchuvia‚ÄĚ

A catedr√°tica da Universidade de Santiago de Compostela Elvira Fidalgo √© a fil√≥loga que estudou esta riqueza l√©xica en numerosas das s√ļas obras. Desde a s√ļa tese doutoral, pasando por pequenos artigos, ata un libro sobre a creaci√≥n onomatopeica das palabras, Fidalgo non s√≥ compilou un centenar de voces que describen a chuvia, sen√≥n que tam√©n estuda a formaci√≥n e derivaci√≥n de ditas palabras.

Definir o n√ļmero exacto de voc√°bulos para describir a choiva non √© sinxelo. Existen moitas variaci√≥ns dun mesmo lexema e poden existir case tantas variedades como idiolectos hai en Galicia. Sen embargo, neste artigo teremos en conta as voces recollidas pola doutora Fidalgo nas s√ļas obras.

Condensación de auga sen chegar a chover

Para os momentos no que existe unha grande humidade con auga condensada, pero non se chega a producir a chuvia, existen varias palabras en lingua galega, boa parte delas procedentes das voces latinas nebula, brevis, fuscus:

Borraxeira, borraxoia, br√©tema, cego√Īa, fuscallo, n√©boa, neboeiro, nebra 8

Chuvia feble

Para designar a chuvia feble, a lingua galega ten o maior n√ļmero de palabras. A√≠nda que non existe unha explicaci√≥n de por que o galego ten mais voc√°bulos para a chuvia d√©bil que para o resto de tipos, non ser√≠a estra√Īo pensar que √© porque √© o tipo de precipitaci√≥n m√°is com√ļn. Estas son algunhas das palabras que se utilizan para falar de choiva feble en galego:

Babu√Īa, babuxa, barba√Īa, barbuza, barrallo, barrufa, barru√Īeira, barruzo, borralla, breca, chuvisca, chuviscada, chuvi√Īada, froallo, lapi√Īeira, marma√Īa, orballo, parruma, parrumada, pati√Īeira, patumeira, poalla, poallada, poalleira, poallo, zarzallo, etc.

Chuvia forte

Para describires a chuvia m√°is forte, atopamos menos cantidade de voc√°bulos, pero con lexemas moi diversos entre elas. Aqu√≠ podemos ver que estas palabras derivan de lexemas latinos como pluvia, battuere, corrigia, circń≠us, etc.

Arroiada, ballón, basto, bátega, bategada, cebra, cebrina, chaparrada, chuvascada, chuvasco, chuvieira, cifra, ciobra, dioivo, treixada, xistra, zarracina, zorregar, etc.

Chuvia con treboada

Para falar da choiva que v√©n acompa√Īada de raios, util√≠zanse varias palabras, todas elas derivadas da voz turbone, do lat√≠n:

Treboada, torboada, torbón, trebón.

Neve e xeo

Cando a choiva adquire temperaturas máis baixas ou adoita a forme de neve ou xeo, pódense utilizar as seguintes voces:

Auganeve, cebrina, cebrisca, escarabana, nevada, nevarada, nevareira, nevarío, nevisca, nevarisca, pedrazo, salabreada, sarabiada, torba…

Cando para de chover

Mesmo o momento no que a choiva remite pódese expresar de case 10 formas distintas:

Amizar, delampar, escambrar, escampar, estear, esti√Īar, estrelampar‚Ķ

O mito das 100 palabras para describir a neve dos inuit

Cando falamos deste fen√≥meno ling√ľ√≠stico, √©case inevitable falar do mito dos inuit e as s√ļas m√°is de 100 palabras para falar da neve. Pero, canto hai de verdade nesta afirmaci√≥n?

O certo √© que √© unha verdade a medias. A principios do s√©culo XX, o antrop√≥lgo Franz Boas comezou un per√≠odo de estudo dos inuit e os seus dialectos. Nalgunhas das s√ļas obras, como en ‚ÄúThe Central Eskimo‚ÄĚ e ‚ÄúDer Eskimo-Dialekt des Cumberland-Sundes‚ÄĚ, explica o seu l√©xico e as numerosas palabras que empregan para nomear a neve.

Sen embargo, os inuit non te√Īen unha soa lingua, sen√≥n que empregan todo un conxunto de dialectos, como se pode ver nos estudos de Boas. Nalgunhas listaxes de palabras para describir a neve, √© mesmo posible atopar palabras do fin√©s e do lap√≥n, ademais das linguas inuit.

Ademais, as linguas dos inuit son polisintéticas. Isto é, as linguas dos inuit permiten crear novas palabras xuntándoas entre elas. Así, combinando distintos termos pódense crear novos vocábulos para designar conceptos moi determinados con gran precisión.

A orixe da formaci√≥n das palabras √© unha diferenza fundamental entre a lingua galega e os dialectos inuit. As m√°is de 75 voces para describir a choiva en Galicia f√≥rmanse con lexemas distintos, que prove√Īen de linguas distintas (como o lat√≠n ou o grego) ou mesmo son formadas metaforicamente, tomando o son ou a onomatopea que se produce no fen√≥meno.

E ti? Cantas destas voces utilizas para falar da choiva? Comp√°rteas connosco nos comentarios!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email

Samaín, Defuntos, Halloween e outras tradicións

Na Galiza o termo Sama√≠n √© un pr√©stamo do ga√©lico-irland√©s para unificar as diferentes denominaci√≥ns existentes arredor deste festexo tradicional como pode ser Noite dos Calac√ļs, Noite dos Mortos, Noite Meiga, Noite das √Ānimas ou incluso Magosto.

Subscríbete!

Responsable: Orgullo Galego ¬∑ orgullo.gal@gmail.com. Finalidade: xestionar, atender, respostar a solicitudes de informaci√≥n, env√≠o das nosas publicaci√≥ns e correos comerciais. Lexitimaci√≥n: consentimento do usuario que fai uso da ferramenta. Destinatarios: os datos que me env√≠as est√°n almacenados nos servidores do meu proveedor de email marketing Mailchimp. Podes ver aqu√≠ a s√ļa¬†pol√≠tica de privacidade. Dereitos: podes acceder, rectificar e suprimir os teus datos. M√°is informaci√≥n: b√≥talle unha ollada √° mi√Īa pol√≠tica de privacidade.

Emoji lingua fóra

De ti depende Orgullo Galego!

Desde o seu nacemento a comunidade de Orgullo Galego non deixou de medrar nas redes até ser a máis grande en galego de internet. E todo isto foi construído de xeito sen ánimo de lucro e con vontade de construír espazos na nosa lingua.

Ti es a peza fundamental para que isto viva e creza. Colabora dun ou varios xeitos, co que podas e como podas… ou queres que vaiamos ao tacho? :'(

2 comentarios en “Os m√°is de 75 xeitos de chamarlle √° choiva en galego”

  1. Parab√©ns polo artigo, mais a pr√≥xima vez evitade utilizar “sen embargo”, pois en galego non existe nin esa expresi√≥n nin tampouco “nembargantes” ou “sin embargo”. En galego podemos empregar Non Obstante, Por√©n, As√≠ a Todo, As√≠ e Todo, No Entanto, Con Todo, Emporiso…

    Responder

Deixa un comentario

Subscríbete!

Responsable: Orgullo Galego ¬∑ orgullo.gal@gmail.com. Finalidade: xestionar, atender, respostar a solicitudes de informaci√≥n, env√≠o das nosas publicaci√≥ns e correos comerciais. Lexitimaci√≥n: consentimento do usuario que fai uso da ferramenta. Destinatarios: os datos que me env√≠as est√°n almacenados nos servidores do meu proveedor de email marketing Mailchimp. Podes ver aqu√≠ a s√ļa¬†pol√≠tica de privacidade. Dereitos: podes acceder, rectificar e suprimir os teus datos. M√°is informaci√≥n: b√≥talle unha ollada √° mi√Īa pol√≠tica de privacidade.