De onde vén a expresión popular “a chorar a Cangas”?

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email

Publicidade

Todas as definicións do concepto “tradición oral” coinciden en que é a forma de transmitir coñecemento da cultura, tradición e experiencias das sociedades ao longo do tempo, xa sexa mediante refráns, lendas, cantos, relatos, fábulas, conxuros, mitos…

Fronte á postura de que a historiografía é a única fonte fiábel do coñecemento da historia, a tradición oral ergueuse como unha fonte de información que se vale das tradicións e que perdurou ao longo da historia, paralela á historiografía.

A tradición oral galega caracterízase pola súa riqueza, variedade e capacidade para transmitir e explicar a nosa historia. Contamos con moitísimas expresións típicas galegas, unha boa parte centradas na vida no rural e o que acontece no seu redor, mais tamén outras que explican as vivencias doutros momentos históricos.

Imaxe coa famosa frase "A Chorar a Cangas"
Imaxe coa famosa frase “A Chorar a Cangas”

Hai unha expresión popular moi estendida na nosa xeografía e, en concreto no sur do País, esta é “a chorar a Cangas”. Adoitamos empregala para recriminar ao noso interlocutor por “choromicas” ou por lamentarse por un suceso esperado. Mais, por que os mandamos a chorar a Cangas?

Durante moitos séculos e até finais do século pasado, no noso País existía unha profesión de nome “carpideiras, choronas, choradeiras ou plañideiras” e que consistía en chorar nun enterro por cartos ou comida. Segundo historiadores e a tradición oral, na vila de Cangas do Morrazo existían unhas carpideiras de renome, das máis afamadas da Galiza e que eran contratadas case sempre por persoas de alto poder adquisitivo para demostrar que o finado ou finada era unha persoa moi coñecida.

En moitas ocasións as capideiras non coñecían ao finado mais a súa profesionalidade era tal que mesmo chegaban a desvanecer ou arrincar pelos da cabeza para mostrar a dor provocada pola morte da persoa. Noutras ocasións estudaban a vida do finado para facer gala do seu coñecemento diante dos presentes.

Publicidade

Publicidade

Cómpre destacar que as capideiras teñen a súa orixe no antigo Exipto, debido a un tabú que prohibía aos parentes chorar en público. O seu uso tiña dúas funcións principais que eran contaxiar por imitación ao resto do público e destacar a importancia social do defunto. Tamén hai constancia da súa existencia na cultura de México, Inglaterra, norte de Portugal e no rito xudeu.

Sen embargo, aínda que a fama viña das choradeiras de Cangas do Morrazo, esta profesión estaba estendida por toda a xeografía galega. No século XIV a Igrexa tentou erradicar o uso destas mulleres, conservándose escritos dos obispos nos que lles entregaban todo o poder aos curas das distintas parroquias para prohibir ou entorpecer a súa presenza.

Así e todo, estas profesionais do choro adoitaban recibir alimentos polos seus servizos xa que a fame e as penurias eran constantes, aínda que en momentos de maior bonanza económica podían recibir até 2 ou 3 reais. De feito, aínda que no século XX a súa presenza era case testemuñal, algunhas persoas que lembran da súa existencia contan como nos anos posteriores ao golpe de estado franquista e coincidindo cos anos da fame, había mulleres que se adicaban a isto co obxectivo de poder alimentar ás súas crianzas.

Na actualidade, as capideiras xa non existen mais queda a tradición oral, encargada de lembrar a súa existencia e sobre todo de seguir enriquecendo unha lingua que ao contrario desta profesión, resístese a pasar ás follas da historia.

Pode que che interese:

Samaín, prepárate para o alén

Galiza recupera ritos e ponlles nome: Samaín, a súa relación cos mortos. En moitas vilas veciñas e veciños reaccionan diante da imposición católica e dos intentos de colonización culturais anglosaxóns revitalizando unha celebración pagá de comuñón cos devanceiros.

Vinte (e pico) embarcacións que fan de Galiza un país de seu

A décimo quinta edición do Encontro de Embarcacións Tradicionais que se celebra en Moaña ficou suspendida pola situación sanitaria. Os barcos non poderán lucir no mar até que amaine o temporal da Covid. Este é un breve resumo da riqueza da cultura mariñeira que se ía exhibir en Moaña. Exclusivo

Publicidade

Publicidade

Deixa un comentario

Ti fas que a rede en galego viva!

Ti podes contribuir a que este tipo de contidos e proxectos non desaparezan!

A túa axuda mantén esta páxina, a actualizar as redes sociais, as canles audiovisuais e a crear contido de calidade. Ademais, podes acceder a contido exclusivo para orgullosas e orgullosos do noso!